Η νόσος Dupuytren είναι μια χρόνια πάθηση του χεριού που επηρεάζει την παλάμη και μπορεί σταδιακά να περιορίσει την κίνηση των δακτύλων. Συνήθως εξελίσσεται αργά και γίνεται πιο εμφανής όταν αρχίζουν να σχηματίζονται σκληρίες ή να δυσκολεύει η πλήρης έκταση ενός ή περισσότερων δακτύλων. Επηρεάζει σημαντικά τη λειτουργικότητα του χεριού και την καθημερινότητα του ασθενούς.
Τι είναι η νόσος Dupuytren;
Η νόσος Dupuytren, γνωστή και ως ρίκνωση της παλαμιαίας απονεύρωσης, επηρεάζει τον συνδετικό ιστό που βρίσκεται κάτω από το δέρμα της παλάμης. Η παλαμιαία απονεύρωση φυσιολογικά διατηρεί τη σταθερότητα του δέρματος και τη λειτουργικότητα του χεριού. Στη νόσο Dupuytren, τμήματα αυτού του ιστού παχαίνουν και σκληραίνουν. Αρχικά μπορεί να εμφανιστούν μικρά οζίδια στην παλάμη. Σταδιακά, σχηματίζονται σκληρές ινώδεις χορδές, οι οποίες βραχύνονται και τραβούν τα δάχτυλα προς την παλάμη. Έτσι, το άτομο δυσκολεύεται όλο και περισσότερο να τα τεντώσει πλήρως.
Η πάθηση εμφανίζεται συχνότερα στον παράμεσο και το μικρό δάχτυλο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορεί να επηρεάσει και άλλα δάχτυλα. Σε αρκετές περιπτώσεις προσβάλλει και τα δύο χέρια, χωρίς απαραίτητα να έχει την ίδια βαρύτητα σε καθένα από αυτά.
Ποια είναι τα αίτια και οι παράγοντες κινδύνου;
Η νόσος Dupuytren συνδέεται στενά με την κληρονομική προδιάθεση και εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό της πάθησης. Παράλληλα, ορισμένοι παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης ή συνδέονται με πιο έντονα συμπτώματα. Σε αυτούς περιλαμβάνονται:
- Ηλικία: Η συχνότητα αυξάνεται μετά τη μέση ηλικία και ιδιαίτερα μετά τα 50 έτη.
- Φύλο: Η πάθηση εμφανίζεται συχνότερα στους άνδρες σε σύγκριση με τις γυναίκες.
- Κληρονομικότητα: Το οικογενειακό ιστορικό αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες προδιάθεσης.
- Σακχαρώδης διαβήτης: Τα άτομα με διαβήτη εμφανίζουν συχνότερα τη συγκεκριμένη πάθηση.
- Επιληψία: Έχει επίσης συσχετιστεί με αυξημένη συχνότητα της νόσου.
- Κάπνισμα: Το κάπνισμα αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης της πάθησης.
- Αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ: Αποτελεί ακόμη έναν παράγοντα που σχετίζεται με τη νόσο Dupuytren.
Νόσος Dupuytren: Συμπτώματα
Τα συμπτώματα της νόσου Dupuytren εμφανίζονται συνήθως σταδιακά. Ένα από τα πρώτα σημάδια είναι ένα μικρό, σκληρό οζίδιο στην παλάμη, το οποίο συχνά δεν προκαλεί πόνο. Σε ορισμένες περιπτώσεις ο ασθενής εμφανίζει ευαισθησία, ιδιαίτερα όταν ασκεί πίεση στην περιοχή. Καθώς η πάθηση εξελίσσεται, ο ασθενής μπορεί να εμφανίσει:
- Σκλήρυνση και πάχυνση στην παλάμη
- Μικρές εμβαθύνσεις ή πτυχώσεις στο δέρμα
- Σχηματισμό σκληρών χορδών κάτω από το δέρμα
- Σταδιακή κάμψη ενός ή περισσότερων δακτύλων προς την παλάμη
- Δυσκολία ή αδυναμία στην πλήρη έκταση των δακτύλων
Ο περιορισμός της κίνησης μπορεί να δυσκολέψει απλές καθημερινές δραστηριότητες, όπως η χειραψία, το να βάζουμε το χέρι στην τσέπη και να χρησιμοποιούμε γάντια. Χαρακτηριστική ένδειξη της νόσου είναι ότι ο ασθενής δεν μπορεί να ακουμπήσει ολόκληρη την παλάμη του επάνω στο τραπέζι.
Πώς εξελίσσεται η νόσος Dupuytren;
Η νόσος Dupuytren συνήθως εξελίσσεται αργά, σε διάστημα αρκετών ετών. Ωστόσο, η πορεία της διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Σε ορισμένους ασθενείς οι αλλοιώσεις παραμένουν σταθερές για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ σε άλλους η κάμψη των δακτύλων προχωρά σταδιακά. Στα αρχικά στάδια εμφανίζεται συνήθως ένα οζίδιο στην παλάμη. Με την εξέλιξη της πάθησης, σχηματίζονται ινώδεις χορδές που βραχύνονται και περιορίζουν την έκταση των δακτύλων. Η παρατεταμένη κάμψη των δακτύλων προκαλεί δυσκαμψία στις αρθρώσεις και κάνει την κίνηση του χεριού πιο δύσκολη.
Διάγνωση της πάθησης
Η διάγνωση της νόσου Dupuytren βασίζεται κυρίως στην κλινική εξέταση. Ο ορθοπαιδικός εξετάζει την παλάμη, ψηλαφά τα οζίδια και τις ινώδεις χορδές και ελέγχει την κινητικότητα των δακτύλων.
Πώς αντιμετωπίζεται η νόσος Dupuytren;
Η αντιμετώπιση της νόσου Dupuytren εξαρτάται από το στάδιο της πάθησης, τον βαθμό της σύγκαμψης και το πόσο επηρεάζεται η λειτουργία του χεριού. Η πορεία διαφέρει από ασθενή σε ασθενή, γι’ αυτό και ο ιατρός επιλέγει την κατάλληλη προσέγγιση με βάση τις ανάγκες κάθε περίπτωσης. Όταν υπάρχουν μικρά οζίδια ή σκληρίες, χωρίς να περιορίζεται σημαντικά η κίνηση του χεριού, ο ιατρός μπορεί να προτείνει τακτική παρακολούθηση. Με αυτόν τον τρόπο ελέγχει την κινητικότητα των δακτύλων και αξιολογεί πιθανές μεταβολές στην πορεία της πάθησης.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι εγχύσεις κορτικοστεροειδών μπορούν να βοηθήσουν όταν τα οζίδια προκαλούν πόνο ή ευαισθησία. Μια ακόμη διαθέσιμη επιλογή είναι η έγχυση κολλαγενάσης στην παθολογική χορδή. Το ένζυμο δρα στον ινώδη ιστό και βελτιώνει την έκταση του δακτύλου. Η κινητοποίηση και οι κατάλληλες ασκήσεις του χεριού μπορούν επίσης να υποστηρίξουν τη λειτουργικότητά του, ανάλογα με το στάδιο της πάθησης.
Όταν η σύγκαμψη γίνεται πιο έντονη και αρχίζει να δυσκολεύει τις καθημερινές δραστηριότητες, ο ορθοπαιδικός μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο χειρουργικής αντιμετώπισης.
Ο Ορθοπεδικός Χειρουργός Δρ. Χρήστος Βώττης, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, ειδικεύτηκε στην Α’ Ορθοπεδική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ» και εκπαιδεύτηκε στη Χειρουργική Χεριού, Άνω Άκρου και Μικροχειρουργική στο Γ.Ν.Α. «ΚΑΤ». Σήμερα είναι επιστημονικός συνεργάτης της Α’ Ορθοπεδικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο στο Νέο Ψυχικό. Εάν εμφανίζετε οζίδια ή σκληρίες στην παλάμη, δυσκολία στην έκταση των δακτύλων ή συμπτώματα που σχετίζονται με τη νόσο Dupuytren, επικοινωνήστε με τον ιατρό.
