Ως οσφυαλγία ορίζεται ο πόνος στο χαμηλό σημείο της μέσης. Πρόκειται για μια από τις συχνότερες αιτίες πόνου, ο οποίος περιορίζει την καθημερινή κινητικότητα ασθενών ανεξαρτήτως ηλικίας. Η οσφυαλγία είναι μια μορφή πόνου τόσο συχνή, που υπολογίζεται ότι η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού θα την εμφανίσει κάποια στιγμή στη ζωή του. Για κάποιους, ο πόνος αυτός είναι παροδικός και ήπιος. Για άλλους, μπορεί να εξελιχθεί σε ένα επαναλαμβανόμενο ή χρόνιο πρόβλημα που επηρεάζει την εργασία, τον ύπνο και την καθημερινότητα του ατόμου. Αυτό μπορεί να έχει άσχημες επιπτώσεις στην ψυχολογία του.
Παρότι συχνά προκαλεί ανησυχία στον ασθενή, στις περισσότερες περιπτώσεις η οσφυαλγία δεν σχετίζεται με κάποια σοβαρή πάθηση. Η σωστή ενημέρωση, η κατανόηση των αιτιών πρόκλησης της πάθησης και η έγκαιρη αντιμετώπισή της βοηθούν τον ασθενή να διαχειριστεί αποτελεσματικά τον πόνο. Έτσι, δεν είναι αναγκαίος ο περιορισμός στην καθημερινότητά του, και δεν χρειάζεται να ανησυχεί ή να φοβάται.
Τι είναι η οσφυαλγία;
Με τον όρο οσφυαλγία περιγράφεται ο πόνος που εντοπίζεται στη χαμηλή μοίρα της σπονδυλικής στήλης, ανάμεσα στα κατώτερα πλευρά και τους γλουτούς. Η περιοχή αυτή στηρίζει το σώμα σε σημαντικό βαθμό, και βοηθά στις περισσότερες καθημερινές κινήσεις μας. Έτσι, ο πόνος σε αυτό το σημείο μπορεί να έρθει αιφνίδια, μετά από κάποια απότομη κίνηση, και πολλές φορές χωρίς κάποιο σαφές αίτιο.
Η ένταση του πόνου διαφέρει από άτομο σε άτομο. Άλλοτε περιγράφεται ως αμβλύς και διάχυτος, άλλοτε ως οξύς και εντοπισμένος. Σε κάποιες περιπτώσεις συνοδεύεται από δυσκαμψία, ιδιαίτερα το πρωί ή μετά από ξεκούραση του σώματος (όπως για παράδειγμα μετά από την ανάπαυλα). Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η οσφυαλγία δεν αποτελεί από μόνη της διάγνωση, αλλά σύμπτωμα, το οποίο απαιτεί αξιολόγηση από ειδικό ορθοπεδικό. Πρόκειται για ένα προειδοποιητήριο μήνυμα του σώματος ότι κάτι δεν πάει καλά.
Οσφυαλγία: Συχνότερες αιτίες εμφάνισης
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η οσφυαλγία χαρακτηρίζεται ως μη ειδική, γεγονός που σημαίνει ότι δεν εντοπίζεται κάποια σαφής παθολογική αιτία. Οι παράγοντες που συχνότερα σχετίζονται με την εμφάνισή της περιλαμβάνουν:
- Μυϊκή καταπόνηση ή διάταση λόγω απότομης κίνησης
- Άρση βάρους με λανθασμένη τεχνική
- Κακή στάση σώματος στην εργασία ή στον ύπνο
- Παρατεταμένη καθιστική ζωή χωρίς διαλείμματα για κίνηση
- Αδυναμία των μυών του κορμού και της μέσης
- Εκφυλιστικές αλλοιώσεις της σπονδυλικής στήλης
- Δισκοπάθεια ή προβολή μεσοσπονδύλιου δίσκου
- Αυξημένο σωματικό βάρος
Πιο σπάνια, η οσφυαλγία μπορεί να αποτελεί εκδήλωση φλεγμονωδών παθήσεων, καταγμάτων, λοιμώξεων ή νεοπλασματικών νοσημάτων. Αυτές οι περιπτώσεις απαιτούν προσεκτική ιατρική διερεύνηση, ιδιαίτερα όταν ο πόνος δεν βελτιώνεται ή συνοδεύεται από άλλα ανησυχητικά συμπτώματα. Σε κάθε περίπτωση, μια επίσκεψη στον ορθοπεδικό είναι πάντοτε απαραίτητη σε περιπτώσεις οσφυαλγίας.
Οξεία και χρόνια οσφυαλγία
Η διάκριση της οσφυαλγίας σε οξεία και χρόνια έχει σημασία τόσο για την κατανόηση του προβλήματος όσο και για την επιλογή της κατάλληλης αντιμετώπισης. Η οξεία οσφυαλγία διαρκεί συνήθως έως έξι εβδομάδες και συχνά σχετίζεται με πρόσφατη καταπόνηση. Στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί σταδιακά, ακόμα και χωρίς εντατική θεραπεία.
Η χρόνια οσφυαλγία, που επιμένει για περισσότερο από τρεις μήνες, είναι πιο σύνθετη κατάσταση. Δεν οφείλεται πάντα σε σοβαρή ανατομική βλάβη, ενώ συχνά εμπλέκονται και ψυχοκοινωνικοί παράγοντες. Το άγχος, ο φόβος της κίνησης, η αποφυγή δραστηριοτήτων και η μειωμένη φυσική κατάσταση μπορεί να συμβάλλουν στη διατήρηση του πόνου. Για τον λόγο αυτό, η προσέγγιση της χρόνιας οσφυαλγίας απαιτεί συχνά συνδυασμό τεχνικών.
Ποια συμπτώματα μπορεί να συνοδεύουν τον πόνο στη μέση;
Η οσφυαλγία δεν εκδηλώνεται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Εκτός από τον πόνο στη μέση, μπορεί να εμφανιστούν:
- Δυσκαμψία και περιορισμός της κίνησης
- Αίσθημα «πιασίματος» μετά από ξεκούραση
- Μυϊκοί σπασμοί στην οσφυϊκή περιοχή
- Πόνος που αντανακλά στους γλουτούς ή τα κάτω άκρα
- Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα πόδια
- Αίσθημα αδυναμίας κατά τη βάδιση
Διάγνωση της πάθησης
Η διάγνωση της οσφυαλγίας ξεκινά με τη λήψη του πλήρους ιατρικού ιστορικού του ασθενούς και την κλινική εξέταση από ορθοπεδικό. Ο γιατρός αξιολογεί τη διάρκεια, τη συχνότητα και τα χαρακτηριστικά του πόνου, καθώς και τη λειτουργικότητα του ασθενούς στην καθημερινότητά του. Η φυσική εξέταση περιλαμβάνει έλεγχο της κινητικότητας, της μυϊκής ισχύος και της νευρολογικής κατάστασης.
Οι απεικονιστικές εξετάσεις δεν αποτελούν εξέταση ρουτίνας. Χρησιμοποιούνται όταν υπάρχουν ενδείξεις συγκεκριμένης παθολογίας ή όταν ο πόνος επιμένει παρά την θεραπεία. Επιλέγοντας τις σωστές εξετάσεις, ο ιατρός είναι σε θέση να δώσει απάντηση στα προβλήματα του ασθενούς, χωρίς να του δημιουργήσει περαιτέρω ανησυχία χωρίς λόγο.
Αντιμετώπιση και πρόληψη της οσφυαλγίας
Η αντιμετώπιση της οσφυαλγίας είναι εξατομικευμένη και στις περισσότερες περιπτώσεις συντηρητική. Περιλαμβάνει:
- Ξεκούραση χωρίς παρατεταμένη ακινησία
- Σταδιακή επάνοδο στην καθημερινή δραστηριότητα
- Φυσικοθεραπεία για ενδυνάμωση και βελτίωση της κινητικότητας
- Φαρμακευτική αγωγή, όταν κρίνεται απαραίτητο
- Εκπαίδευση στη σωστή στάση σώματος
Η οσφυαλγία μπορεί να προληφθεί, όταν ο ασθενής διατηρεί καλή φυσική κατάσταση και φροντίζει να μην καταπονεί τη μέση του σε καθημερινή βάση. Αυτό μπορεί να το μάθει σταδιακά, με σωστή καθοδήγηση από τον θεράποντα ιατρό του. Έτσι, η οσφυαλγία μπορεί συνήθως να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά και να μην εξελιχθεί σε χρόνιο πρόβλημα.
Ο Ορθοπεδικός Χειρουργός Δρ. Χρήστος Βώττης διαθέτει απόλυτη εξειδίκευση και εμπειρία στον τομέα της ορθοπεδικής τραυματολογίας. Εάν επιθυμείτε να μάθετε περισσότερα για την οσφυαλγία, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για μια εξατομικευμένη διάγνωση και θεραπεία.