Με τον όρο τενοντίτιδα, ή τενοντοπάθεια, περιγράφουμε μια συχνή μυοσκελετική πάθηση που χαρακτηρίζεται από φλεγμονή ή ερεθισμό ενός τένοντα. Οι τένοντες είναι οι ιστοί που συνδέουν τον μυ με το οστό. Συνήθως εμφανίζονται όταν ένας τένοντας καταπονείται επανειλημμένα ή τραυματίζεται. Προκαλεί πόνο, ευαισθησία και δυσκολία στην κίνηση της άρθρωσης. Οι τενοντίτιδες μπορεί να εμφανιστούν σε διάφορα σημεία του σώματος ενός ατόμου, και επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό την καθημερινή λειτουργικότητα και την ποιότητα της ζωής του.
Τενοντίτιδες: Είδη
Τα είδη της τενοντίτιδας είναι διάφορα, και παίρνουν το όνομά τους είτε από το σημείο στο οποίο εμφανίζονται, είτε από την κίνηση η οποία τις προκαλεί. Οι συχνότεροι τύποι τενοντίτιδας περιλαμβάνουν τους εξής:
- Τενοντίτιδα ώμου (τενοντίτιδα στροφικού πετάλου): Πρόκειται για μία από τις πιο συχνές μορφές τενοντίτιδας. Εμφανίζεται όταν οι τένοντες που συμβάλλουν στην κίνηση και τη σταθερότητα του ώμου ερεθίζονται ή φλεγμαίνουν. Συχνά σχετίζεται με επαναλαμβανόμενες κινήσεις πάνω από το επίπεδο του ώμου, και προκαλεί συνήθως πόνο κατά την ανύψωση του χεριού.
- Έξω επικονδυλίτιδα (tennis elbow): Αφορά τους τένοντες που βρίσκονται στην εξωτερική πλευρά του αγκώνα. Συνδέεται συχνά με επαναλαμβανόμενες κινήσεις του καρπού και του αντιβραχίου. Αυτές πραγματοποιούνται συνήθως σε ορισμένα αθλήματα ή σε επαγγελματικές δραστηριότητες που απαιτούν συνεχή χρήση του χεριού.
- Έσω επικονδυλίτιδα (golfer’s elbow): Εμφανίζεται στην εσωτερική πλευρά του αγκώνα. Προκαλείται από υπερβολική καταπόνηση των τενόντων που συμμετέχουν στην κάμψη του καρπού και των δακτύλων. Μπορεί να παρουσιαστεί τόσο σε αθλητές, όσο και σε άτομα που πραγματοποιούν επαναλαμβανόμενες κινήσεις με το χέρι.
- Τενοντίτιδα επιγονατιδικού τένοντα (jumper’s knee): Επηρεάζει τον τένοντα που συνδέει την επιγονατίδα με την κνήμη. Είναι συχνή σε άτομα που ασχολούνται με αθλήματα που περιλαμβάνουν άλματα ή έντονες κινήσεις των κάτω άκρων. Προκαλεί κυρίως πόνο στο πρόσθιο μέρος του γόνατος.
- Τενοντίτιδα αχίλλειου τένοντα: Πρόκειται για φλεγμονή του αχίλλειου τένοντα, ο οποίος συνδέει τους μύες της γάμπας με την πτέρνα. Συνήθως εμφανίζεται σε άτομα που αυξάνουν απότομα τη σωματική δραστηριότητα ή καταπονούν επανειλημμένα την περιοχή του αστραγάλου.
- Τενοντίτιδα καρπού (π.χ. τενοντοελυτρίτιδα De Quervain): Αφορά τους τένοντες που ελέγχουν την κίνηση του αντίχειρα και του καρπού. Μπορεί να προκαλέσει πόνο κατά την κίνηση του αντίχειρα και συχνά σχετίζεται με υπέρχρηση του καρπού.
Πώς προκαλείται η τενοντίτιδα;
Κύρια αιτία οποιασδήποτε τενοντίτιδας είναι η επανειλημμένη καταπόνηση ενός τένοντα. Αυτή προκαλείται συνήθως λόγω υπέρχρησης, ή χρήσης με κακή τεχνική. Η συνεχής επιβάρυνση μπορεί να προκαλέσει μικροτραυματισμούς στον τένοντα, οι οποίοι οδηγούν σταδιακά σε ερεθισμό και φλεγμονή. Οι συχνότερες αιτίες που μπορεί να συμβάλουν στην εμφάνιση τενοντίτιδας είναι οι εξής:
- Επαναλαμβανόμενες κινήσεις: Η συνεχής χρήση μιας άρθρωσης, είτε στην εργασία είτε στον αθλητισμό, μπορεί να επιβαρύνει τους τένοντες.
- Υπερβολική ή απότομη σωματική δραστηριότητα: Η απότομη αύξηση της έντασης της άσκησης μπορεί να προκαλέσει υπερφόρτωση των τενόντων.
- Λανθασμένη στάση ή τεχνική κινήσεων: Η κακή εργονομία ή η λανθασμένη εκτέλεση κινήσεων αυξάνει την πίεση στους τένοντες.
- Ηλικία: Με την πάροδο των χρόνων, οι τένοντες γίνονται λιγότερο ελαστικοί και πιο ευάλωτοι σε τραυματισμούς.
Τενοντίτιδες: Συμπτώματα
Τα συμπτώματα της τενοντίτιδας εμφανίζονται σταδιακά, και σχετίζονται κυρίως με την κίνηση της πάσχουσας άρθρωσης. Συχνότερο σύμπτωμα είναι ο πόνος στην περιοχή του τένοντα, ο οποίος μπορεί να γίνεται πιο έντονος κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας ή μετά από αυτή. Παράλληλα, ο ασθενής ενδέχεται να εμφανίσει ευαισθησία στην πίεση, δυσκαμψία ή δυσκολία στην κίνηση της άρθρωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρείται και ήπιο πρήξιμο γύρω από τον τένοντα.
Τενοντίτιδες: Διάγνωση
Η διάγνωση της τενοντίτιδας βασίζεται κυρίως στη λήψη αναλυτικού ιατρικού ιστορικού και στην κλινική εξέταση από τον ιατρό. Κατά την εξέταση αξιολογούνται τα συμπτώματα, το σημείο του πόνου και η κινητικότητα της άρθρωσης, ώστε να εντοπιστεί ο τένοντας που έχει επηρεαστεί. Η ευαισθησία στην πίεση και ο πόνος κατά την κίνηση αποτελούν συχνά χαρακτηριστικές ενδείξεις.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθούν και απεικονιστικές εξετάσεις, όπως υπερηχογράφημα ή μαγνητική τομογραφία, προκειμένου να εκτιμηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η κατάσταση του τένοντα. Ο ιατρός θα πρέπει να αποκλείσει άλλες παθήσεις που μπορεί να προκαλούν παρόμοια συμπτώματα. Οι εξετάσεις αυτές βοηθούν επίσης στην αξιολόγηση της έκτασης της φλεγμονής ή πιθανών βλαβών στον τένοντα.
Θεραπεία τενοντίτιδας
Στις περισσότερες περιπτώσεις εφαρμόζονται αρχικά συντηρητικές μέθοδοι, οι οποίες μπορούν να βοηθήσουν με τη διαχείριση των συμπτωμάτων πόνου. Ένα από τα πρώτα μέτρα που θα συστήσει ο ιατρός είναι η ξεκούραση της πάσχουσας περιοχής και η αποφυγή δραστηριοτήτων που επιβαρύνουν τον τένοντα. Με τον τρόπο αυτό, ο τένοντας έχει τον χρόνο που χρειάζεται για να επουλωθεί. Παράλληλα, η εφαρμογή πάγου στην περιοχή μπορεί να συμβάλει στη μείωση του πόνου και του οιδήματος, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια της φλεγμονής.
Συχνά χρησιμοποιείται και φαρμακευτική αγωγή, όπως αντιφλεγμονώδη φάρμακα, τα οποία βοηθούν στον έλεγχο του πόνου και της φλεγμονής. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο ιατρός θα συστήσει τη χρήση ειδικών ναρθήκων ή υποστηρικτικών μέσων, ώστε να περιοριστεί η κίνηση της άρθρωσης και να προστατευτεί ο τένοντας κατά τη διάρκεια της αποκατάστασης.
Η φυσικοθεραπεία αποτελεί επίσης βασικό μέρος της θεραπείας. Μέσω ειδικών ασκήσεων και τεχνικών αποκατάστασης, ενισχύεται η ευκαμψία και η δύναμη των μυών που υποστηρίζουν τον τένοντα. Αυτο καθιστά πιο εύκολη και γρήγορη τη σταδιακή επιστροφή του ασθενούς στις καθημερινές δραστηριότητές του. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εφαρμοστούν και πιο εξειδικευμένες θεραπείες, όπως τοπικές ενέσεις.
Η χειρουργική αντιμετώπιση σπάνια είναι απαραίτητη και συνήθως εξετάζεται μόνο όταν οι συντηρητικές θεραπείες δεν αποδίδουν. Στόχος της επέμβασης είναι η αποκατάσταση του τένοντα και η επαναφορά της φυσιολογικής λειτουργίας της άρθρωσης.
Τενοντίτιδες: Εγχύσεις PRP
Σε περιπτώσεις όπου τα συμπτώματα της τενοντίτιδας επιμένουν, ο ιατρός θα προτείνει κάποια από τις σύγχρονες βιολογικές θεραπείες, όπως οι εγχύσεις PRP (Platelet-Rich Plasma). Η μέθοδος αυτή βασίζεται στη χρήση πλάσματος πλούσιου σε αιμοπετάλια, το οποίο προέρχεται από το ίδιο το αίμα του ασθενούς. Περιέχει αυξητικούς παράγοντες που συμβάλλουν στη διαδικασία της επούλωσης των ιστών.
Κατά τη θεραπεία αυτή, λαμβάνεται μικρή ποσότητα αίματος από τον ασθενή, η οποία υποβάλλεται σε ειδική επεξεργασία ώστε να απομονωθεί το πλάσμα με υψηλή συγκέντρωση αιμοπεταλίων. Στη συνέχεια, το υλικό αυτό εγχέεται στην περιοχή του πάσχοντος τένοντα. Οι αυξητικοί παράγοντες που περιέχονται στο PRP συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής και στην ενίσχυση της φυσικής διαδικασίας επούλωσης του τένοντα.
Οι εγχύσεις PRP αποτελούν μια ελάχιστα επεμβατική θεραπευτική διαδικασία, η οποία εφαρμόζεται σε ορισμένες μορφές τενοντίτιδας. Βοηθά στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στη βελτίωση της λειτουργικότητας της περιοχής. Συνήθως συνδυάζονται με πρόγραμμα αποκατάστασης και φυσικοθεραπείας, ώστε να επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις τενοντίτιδες και τη σωστή αντιμετώπισή τους, μπορείτε να απευθυνθείτε στον Ορθοπεδικό Χειρουργό Δρ. Χρήστο Βώττη. Είναι απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και ειδικεύτηκε στην Ορθοπεδική Χειρουργική και Τραυματολογία στο Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ», ενώ έχει μετεκπαιδευτεί στην Επανορθωτική Χειρουργική Γόνατος και Ισχίου στο Hospital for Special Surgery (HSS) της Νέας Υόρκης. Διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο στο Νέο Ψυχικό και συνεργάζεται με μεγάλα νοσοκομεία της Αθήνας. Εάν εμφανίζετε συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με τενοντίτιδα, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί του.
